مشاور، مدرس و محقق بازاریابی                                                                 

دوشنبه 1397/09/19
سخن روز
کارهای بی ارزش را خوب انجام دادن چه سود (کن بلانچارد)

نظر سنجی

به نظر شما برای شروع یک کسب و کار جدید، کدام یک از عوامل زیر در اولویت می باشد؟

Results

"نتیجه رای : 314"





شش کلاه تفکر

شش کلاه تفکر

 

اين مطلب در مورد تکنيکي است که تفکر را براي شخص آسان کرده و با ساده‌سازي تفکر و جهت دادن به تفکر اين امکان را براي فرد بوجود مي‌آورد که نتيجه عمل فکر کردنش به همگرايي رسيده و در عين حال داراي جامعيت در نگاه بوده و بالطبع موفقيتش در حصول نتيجه بهتر محتمل‌تر شود. گذشته از اين ابزاري را براي يک گروه که در حال بررسي يک موضوع هستند فراهم مي‌آورد که در عين اينکه براي هر فرد گروه سادگي و جهت دهي را ايجاد مي‌نمايد همچنين کل اعضاء گروه را نيز با يکديگر هماهنگ مي‌نمايد. اين تکنيک را ادوارد دبونو پدر تفكر خلاق‌ ارايه‌ مي‌كند و مي‌كوشد نشست‌ افراد به‌ دور يكديگر را به‌ اقدامي‌ ثمربخش‌ و كارا تبديل‌ نمايد. «دبونو» سعي‌ مي‌كند به‌ كساني‌ كه‌ به‌ دور هم‌ جمع‌ مي‌شوند، بياموزد كه‌ به‌ تفكر خود نظم‌ دهند و با تفکر ديگران همراه شده و آنگاه‌ در اين‌ ميان‌، به‌ راههاي‌ خلاقانه‌ بيانديشند و با يك‌ هماهنگي‌ مدبرانه‌ نتايج‌ را طبقه‌بندي‌ و اولويت‌بندي‌ كرده‌ و در تصميم‌گيري‌ها از آن‌ استفاده‌ كنند.

کلاه آبی 

تصور كنید به‌ یك‌ جلسه‌ قدم‌ گذاشته‌اید و شما مسوول‌ نظم‌دهی‌، هدایت‌ و نتیجه‌گیری‌ از آن‌ جلسه‌ هستید، در اینجا كلاه‌ آبی‌ را بر سر شما خواهند گذاشت‌، زیرا هنگامی‌ كه‌ كسی‌ كلاه‌ آبی‌ را بر سر می‌گذارد باید به‌ موارد زیر دقت‌ كند.

1 رنگ‌ آبی‌ نماد آسمان‌ آبی‌ رنگ‌ است‌ كه‌ چتر آن‌ بر همه‌ جا گسترده‌ شده‌ است‌ و كسی‌ كه‌ كلاه‌ آبی‌ بر سر خود می‌گذارد باید بتواند افكار جاری‌ در محیط‌ جلسه‌ را در ذهن‌ خود به‌ جریان‌ درآورد و نظم‌ و تمركز دهد.
2 كلاه‌ آبی‌ همچون‌ یك‌ نرم‌افزار است‌ كه‌ تلاش‌ می‌كند به‌ تفكركردن‌ جمع‌، جهت‌ دهد و با برنامه‌یی‌ مشخصآن‌ را به‌ سرانجام‌ برساند و گویی‌ همچون‌ یك‌ كارگردان‌ تفكر ما را هدایت‌ می‌كند.

3 با كلاه‌ آبی‌ اولویت‌ها و محدودیت‌ها تعیین‌ می‌شود. به‌ هرحال‌ فرد خوش‌شانسی‌ هستید كه‌ كلاه‌ آبی‌ بر سر شما قرار می‌گیرد و اگر مدبرانه‌ عمل‌ كنید می‌توانید به‌ انجام‌ یك‌ تصمیم‌ خوب‌ موفق‌ شوید. اكنون‌ بر روی‌ صندلی‌ خود بنشیند و موضوع‌ و یا مشكل‌ مورد بحث‌ را بر روی‌ تخته‌سیاه‌ بنویسید.

کلاه سفید 

در نخستین‌ اقدام‌ و با هدایت‌ شما همه‌ اعضا باید كلاه‌ سفید را بر سر بگذارند و در مورد موضوع‌ بیان‌ شده‌ بیاندیشند. هنگامی‌ افراد همگی‌ تصمیم‌ می‌ گیرند با كلاه‌ سفید تفكر كنند باید به‌ نكات‌ زیر توجه‌ كنند: 

1- كسی‌ كه‌ كلاه‌ سفید بر سر می‌گذارد باید بطور موقت‌ عقاید و نظراتش‌ را به‌ بایگانی‌ ذهنش‌ بسپارد.

2- هر آن‌ چیزی‌ كه‌ از اطلاعات‌ محض‌ در مورد موضوع‌ یا مشكل‌ مورد بحث‌ می‌دانید بیان‌ كنید.

3- «ادوارد دبونو» در این‌ باره‌ می‌گوید: چنین‌ فردی‌ همچون‌ كودكی‌ است‌ كه‌ محتویات‌ جیب‌ خود را بر روی‌ میز خالی‌ می‌كند.                                                                                                   .

4- هنگامی‌ كه‌ كلاه‌ سفید را بر سر می‌گذارید، نباید به‌ چیزهایی‌ كه‌ شامل‌ الهامات‌ ،قضاوت‌های‌ متكی‌ به‌ تجارب‌ گذشته‌، عواطف‌، احساسات‌ و عقاید است‌ توجه‌ كنید و تنها باید همچون‌ یك‌ رایانه‌، فقط‌ اطلاعات‌ ارایه‌ كنید. حال‌ شما باید اطلاعات‌ به‌ دست‌ آمده‌ از حاضرین‌ در جلسه‌ را كه‌ به‌ واسطه‌ تفكر با كلاه‌ سفید ارایه‌ شده‌ است‌ را جمع‌بندی‌ كنید و اعضای‌ جلسه‌ را وارد مرحله‌ بعد كنید تا با گذاشتن‌ كلاه‌ قرمز بر سر، شروع‌ به‌ تفكر كنند.

کلاه قرمز 

هنگامی كه  حاضرین‌ می‌خواهند با كلاه‌ قرمز در مورد موضوع‌ مورد نظر تفكر كنند باید به‌ نكات‌ زیر توجه‌ كنند:
1- اجازه‌ دهید احساسات‌ و عواطف‌ بر وجود شما حاكم‌ شده‌ و به‌ زبان‌ درآیند و هركسی‌ می‌تواند از الهامات‌ و دریافت‌های‌ ناگهانی‌ خویش‌ سخن‌ گوید و دیگر نیازی‌ به‌ استدلال‌ نیست‌. اگر به‌ احساسات‌ اجازه‌ بروز ندهیم‌ بدون‌ شك‌ ناخواسته‌ و بدون‌ دقت‌ نظر، در تصمیم‌گیری‌ها وارد شده‌ و چه‌ بسا سبب‌ بروز مشكلاتی‌ برای‌ ما شوند.                                                                         .
2- هنگامی‌ كه‌ از كلاه‌ قرمز استفاده‌ می‌كنیم‌ از قوی‌ترین‌ احساسات‌ خود نظیر ترس‌ و نفرت‌ گرفته‌ تا احساسات‌ ظریف‌ نظیر تردید و سوءظن‌ باید سخن‌ به‌ میان‌ آوریم‌ و به‌ گفته‌ «دبونو» باید همچون‌ آینه‌یی‌ شویم‌ كه‌ احساسات‌ با تمام‌ پیچیده‌گی‌هایش‌ بیان‌ شوند. بدون‌ شك‌ احساسات‌ نقش‌ مهمی‌ در زندگی‌ انسان‌ دارند و چه‌ بسا سبب‌ ایجاد هدفهایی‌ نیز در زندگی‌ ما شوند. شما با كلاه‌ قرمز ممكن‌ است‌ چنین‌ جملاتی‌ را به‌ زبان‌ آورید: «اگرچه‌ همه‌ آمارها و اطلاعات‌ احتمال‌ موفقیت‌ می‌دهد اما احساسم‌ می‌گوید،موفق‌ نمی‌شویم‌» و یا بگویید: «اگرچه‌ اطلاعات‌ و آمار احتمال‌ موفقیت‌ نمی‌دهند اما احساسم‌ می‌گوید، موفق‌ می‌شویم‌» پس‌ از اینكه‌ تمام‌ نظرات‌ اعضای‌ جلسه‌ ارایه‌ شد، شما اقدام‌ به‌ جمع‌بندی‌ تراوشات‌ فكری‌ حاضران‌ كرده‌ و آنگاه‌ به‌ مرحله‌ بعد قدم‌ بگذارید و اجازه‌ دهید حاضران‌ كلاه‌ سیاه‌ را بر سر بگذارند. 

کلاه سیاه 

با گذاشتن‌ این‌ كلاه‌ بر سر نباید احساسات‌ منفی‌ بدون‌ منطق‌ بیان‌ شوند بلكه‌ فرد باید دیدگاه‌های‌ منفی‌ خود را در خصوص‌ مشكل‌ یا موضوع‌ مورد بحث‌ به‌ صورت‌ منطقی‌ بیان‌ كند. بدون‌ شك‌ اگر از این‌ كلاه‌ بخوبی‌ استفاده‌ شود،می‌تواند ما را از مخاطراتی‌ كه‌ در آینده‌ از چشمان‌ ما دور می‌ماند آگاه‌ كند. ما باید به‌ خاطر داشته‌ باشیم‌ امروزه‌ بسیاری‌ از مردم‌ كلاههای‌ سیاه‌ رنگی‌ بر سر می‌گذارند كه‌ تنها با احساسات‌ منفی‌ همراه‌ است‌ كه‌ در آن‌ از منطق‌ خبری‌ نیست‌. منفی‌بودن‌ اصولا آسان‌تر است‌. زیرا خراب‌ كردن‌ از درست‌ كردن‌ آسان‌تر است‌. تفكر منفی‌ به‌ گفته‌ «دبونو» جذاب‌ است‌، زیرا دستاوردهای‌ آن‌ را می‌توان‌ به‌ فوریت‌ مشاهده‌ كرد. اثبات‌ خطای‌ دیگران‌ برای‌ ما رضایت‌ در پی‌ دارد و حمله‌ كردن‌ به‌ یك‌ دیدگاه‌ در ما احساس‌ برتری‌ می‌بخشد و برعكس‌ ستودن‌ یك‌ نظر سبب‌ می‌شود در خود احساس‌ كنیم‌ با فرد برتری‌ روبرو شده‌ایم‌.

اصولا در این‌ مرحله‌، افراد باید اشتباهات‌ و خطاها و موارد نادرست‌ موجود در موضوع‌ یا مشكل‌ مورد بحث‌ را مطرح‌ كنند و نتایج‌ بحث‌های‌ ارایه‌ شده‌ توسط‌ شما جمع‌بندی‌ شده‌ و در نهایت‌ ثبت شود و آنگاه‌ بار دیگر اجازه‌ دهید حاضران‌ كلاه‌ زرد را بر سر خود بگذارند و شروع‌ به‌ تفكر كنند.

کلاه زرد 

زرد نماد آفتاب‌ است‌ و آفتاب‌ شروعی‌ برای‌ سازندگی‌، شادابی‌ و خوش‌بینی‌ است‌. گویی‌ هر جا سراغ‌ از خورشید گرفته‌ می‌شود گرمی‌ زندگی‌ و زایشی‌ دیگر در میان‌ است‌ و تفكر مثبت‌ باید به‌ همراه‌ كنجكاوی‌ و شادمانی‌ و سرور و تلاش‌ برای‌ درست‌ شدن‌ كارها باشد. فرد با گذاشتن‌ كلاه‌ زرد تلاش‌ می‌كند به‌ نكات‌ ارزشمند و مثبت‌ موضوع‌ بنگرد.                             

اصولا افكار سازنده‌ به‌ سوی‌ مثبت‌گرایی‌ تمایل‌ دارند. یكی‌ از تمریناتی‌ كه‌ فرد با كلاه‌ زرد می‌تواند انجام‌ دهد بهره‌گیری‌ از تجربیات‌ ارزشمند گذشته‌ است‌. كلاه‌ زرد در ابتدا درصدد كشف‌ فواید موجود در موضوع‌ مورد بحث‌ است‌ و هر آنچه‌ می‌كاود، بیان‌ می‌دارد. اكنون‌ بار دیگر به‌ جمع‌بندی‌ نظرات‌ به‌ دست‌ آمده‌ بر اثر كلاه‌ زرد بپردازید. 

کلاه سبز 

اكنون‌ حاضران‌ باید كلاه‌ سبز را بر سر بگذارند. كلاه‌ سبز، كلاه‌ خلاقیت‌ است‌. سبز، رنگ‌ باروری‌ است‌ و همچون‌ دانه‌یی‌ است‌ كه‌ هنگامی‌ كه‌ دردل‌ خاك‌ می‌روید،روزی‌ به‌ درختی‌ تناور و سرسبز تبدیل‌ می‌شود هنگامی‌ كه‌ افراد كلاه‌ سبز را بر سر می‌گذارند، باید به‌ راه‌های‌ نو بیاندیشند كه‌ می‌تواند در آن‌ موضوع‌ مورد نظر اثرگذار بوده‌ و به‌ تصمیم‌ گیری‌های‌ خلاقانه‌ منجر شود.                                                   

شما با این‌ كلاه‌ علاقه‌مند هستید در راه‌ تغییر قدم‌ بگذارید و تحول‌ را در آغوش‌ بگیرید. نظرات‌ جدید و بدیع‌ ارایه‌ كنید و جرقه‌ خلاقیت‌ را از ذهن‌ خود به‌ بیرون‌ رها كنید.
هرگاه‌ تمامی‌ این‌ راهها با بن‌بست‌ روبرو شد اكنون‌ باید به‌ مدد خلاقیت‌ راههای‌ جدیدی‌ را كشف‌ كنید. خلاقیت‌ شامل‌ انگیزش‌، كندوكاو و پذیرش‌ خطر است‌. 

هنگامی‌ كه‌ حاضران‌ كلاه‌ سبز را بر سر می‌گذارند، فرصتی‌ می‌یابند كه‌ مغز را از روزمرگی‌ بیرون‌ آورده‌ و به‌ جست‌وجوی‌ چیزهای‌ كشف‌ نشده‌ هدایت‌ كنند. حال‌ فرصتی‌ به‌ حاضران‌ دهید تا ایده‌های‌ نو ارایه‌ كنند و آنگاه‌ به‌ ثبت‌ این‌ ایده‌ها پرداخته‌ و به‌ جمع‌بندی‌ نظرات‌ بپردازید. بدون‌ شك‌ برای‌ خلاقانه‌ اندیشیدن‌ باید فرهنگ‌ خلاقیت‌ را بر فضای‌ جلسه‌ حاكم‌ كنید. اكنون‌ شما باید تلاش‌ كنید كه‌ با كلاه‌ آبی‌ كه‌ بر سر گذاشته‌اید به‌ ارزیابی‌ نتایج‌ پرداخته‌ و به‌ یك‌ جمع‌بندی‌ مناسب‌ برسید و در نهایت‌ در جهت‌ حل‌ مشكل‌ یا پیگیری‌ مورد نظر تصمیم‌ نهایی‌ را بگیرید. بدون‌ شك‌ هر یك‌ از اعضا می‌توانند كلاه‌ آبی‌ را به‌ امانت‌ گرفته‌ و با آن‌ به‌ تفكر بپردازند و در اتخاذ تصمیمات‌ به‌ شما كمك‌ كنند. در پایان‌ شما در می‌یابید هنگامی‌ كه‌ جلسه‌ را اینگونه‌ مدیریت‌ می‌كنید، دیگر تنها شاهد آن‌ نخواهید بود كه‌ یك‌ فرد تنها با كلاه‌ سیاه‌ به‌ جلسه‌ قدم‌ بگذارد و یا فرد دیگری‌ تنها با كلاه‌ قرمز تفكر كند. بلكه‌ همه‌ مجبورند با شش‌ كلاه‌ مذكور تفكر كنند و اندیشه‌های‌ ذهن‌ خود را ارایه‌ كنند. 

بر گرفته از مقاله حمید میرزاآقایی و :

http://managementme.blogfa.com/

 

       
جهت دریافت خبرنامه الکترونیکی، ایمیل خود را وارد نمایید.
   
   
جهت اطلاع از برنامه های آموزشی، شماره همراه خود را وارد نمایید.